Dejar su vivienda en España a sus hijos: por qué el impuesto de sucesiones es menor de lo que cree

"Als wij overlijden, moeten onze kinderen een fortuin aan Spaanse erfbelasting betalen."

Dat hoor ik regelmatig, en het is gebaseerd op informatie die ruim tien jaar verouderd is. Voor een Nederlands echtpaar met een woning in Torrevieja of Los Alcázares is de Spaanse erfbelasting in de praktijk bijna nihil.

Maar er is één valkuil, en die kan tienduizenden euro's kosten.

Het misverstand over het staatstarief

Oudere artikelen, en soms zelfs Spaanse adviseurs, gaan nog uit van het landelijke tarief van 7,65% tot 34%. Dat gold vroeger inderdaad voor niet-residenten, die geen gebruik mochten maken van de veel gunstigere regionale kortingen.

Daar maakte het Europese Hof van Justitie op 3 september 2014 een eind aan (zaak C-127/12). Spanje discrimineerde niet-residenten, en dat mocht niet. Via Ley 26/2014 werd dat hersteld: niet-residenten mogen sindsdien de regeling toepassen van de regio waar het meeste Spaanse vermogen ligt.

Heb je een woning aan de Costa Blanca, dan geldt dus gewoon de Valenciaanse regeling. En die is royaal.

Comunidad Valenciana: 99% korting

Via Ley 6/2023 geldt in de Comunidad Valenciana een bonificación van 99% voor erfgenamen in groep I en II: kinderen, kleinkinderen, echtgenoot en ouders.

Daar komt bij:

• Een reductie van €100.000 per erfgenaam in groep II.
• Een woningreductie van 95%, tot maximaal €150.000.

Nieuw is Ley 5/2025, die de regeling uitbreidt naar groep III — broers, zussen, neven en nichten. Voor hen geldt 25% vanaf 1 juni 2026, oplopend naar 50% vanaf 1 juni 2027.

Región de Murcia: bijna hetzelfde, met één verschil

In Murcia geldt een deducción van 99% voor groep I en II, en daar tellen ook geregistreerde partners mee. De woningreductie bedraagt 95% tot €122.606,47.

Het verschil zit bij groep III: in Murcia geldt de 99% wél bij schenkingen, maar niet bij erfenissen. Wie in Murcia een woning aan een broer of zus wil nalaten, komt dus anders uit dan aan de Costa Blanca.

De valkuil: samenwonen zonder papieren

Hier gaat het in de praktijk mis.

De Spaanse erfbelasting kent vier groepen. Groep I en II zijn directe familie en partners. Groep IV is de restgroep: iedereen zonder erkende familieband. Die betaalt het volle tarief, zonder korting.

Woon je samen zonder huwelijk en zonder geregistreerd partnerschap, dan valt je partner in Spanje in groep IV. Het verschil tussen 99% korting en geen korting is op een woning van €300.000 al snel enkele tienduizenden euro's.

Hetzelfde speelt bij stiefkinderen die niet zijn geadopteerd. In Nederland is dat vaak keurig geregeld via een testament; in Spanje kijkt de fiscus naar de formele band.

Dit is precies het soort ding dat je vóór aankoop wilt weten, niet erna.

Vergeet de Nederlandse kant niet

Spanje is maar de helft van het verhaal.

De 10-jaarsfictie van artikel 3 Successiewet bepaalt dat Nederland nog tien jaar na emigratie erfbelasting heft over de nalatenschap van iemand met de Nederlandse nationaliteit. En er is geen erfbelastingverdrag tussen Nederland en Spanje.

Binnen die tien jaar is dubbele heffing dus een reëel risico. Er bestaan eenzijdige regelingen om dat te verzachten, maar dat is echt werk voor een specialist.

Waarom een Spaans testament de moeite waard is

Je bent het niet verplicht, maar het scheelt je erfgenamen veel tijd en kosten.

Met een Spaans testament, opgemaakt bij een Spaanse notaris en ingeschreven in het centrale testamentenregister, kunnen je erfgenamen de woning veel sneller op naam krijgen. Je kunt daarin ook een rechtskeuze voor Nederlands recht vastleggen, op grond van de Europese Erfrechtverordening 650/2012. Daarmee voorkom je dat het Spaanse erfrecht met zijn verplichte erfdelen op jouw nalatenschap wordt toegepast.

Een Spaans testament vervangt je Nederlandse testament niet; het staat ernaast en gaat alleen over je Spaanse bezittingen.

Praktisch: de aangifte

De aangifte gaat via Modelo 650, binnen zes maanden na overlijden. Verlenging met nog eens zes maanden is mogelijk, mits je die op tijd aanvraagt. Bepalend is de datum van overlijden, niet het moment waarop de erfgenamen ervan horen.

Wordt die termijn overschreden, dan volgen boetes en rente — ook als er per saldo bijna geen belasting verschuldigd is.

Mijn advies

De erfbelasting is voor de meeste Nederlandse kopers geen reden om van een woning in Spanje af te zien. Kinderen en echtgenoten komen er in beide regio's vrijwel zonder heffing vanaf.

Maar regel drie dingen wél op tijd:

1. Controleer in welke groep je erfgenamen vallen. Samenwonend zonder geregistreerd partnerschap is de belangrijkste valkuil.
2. Maak een Spaans testament met een rechtskeuze. Dat kost een paar honderd euro en bespaart je erfgenamen maanden.
3. Laat de Nederlandse kant meewegen als je binnen tien jaar na emigratie zit.

Wij brengen je in contact met een Spaanse notaris die Nederlands spreekt. Vraag ons overzicht aan van alles wat je bij aankoop regelt, inclusief testament.